Asosiy mazmunga o'tish
§ Kodekslarga sharh Huquqiy maslahat veb-platformasi

Yangilangan: 22.10.2026

Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi

2 qism 7 bo'lim 34 bob 51 paragraf 593 modda

UMUMIY QISM

I bo'lim

Umumiy qoidalar

3 bob

Yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarning subyektlari va yuzaga kelish asoslari

II bo'lim

Mehnat sohasidagi ijtimoiy sheriklik

MAXSUS QISM

III bo'lim

Ishga joylashtirish

IV bo'lim

Yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar

12 bob

Mehnat shartnomasi

5-§

. Mehnat shartnomasini bekor qilish

20 modda
155-moddaMehnat shartnomasini bekor qilish tushunchasi va asoslari156-moddaTashkilotning mulkdori almashganda, tashkilot qayta tashkil etilganda, uning idoraviy taalluqliligi (boʻysunuvi) oʻzgarganda mehnat shartnomasi amal qilishining davom etishi157-moddaMehnat shartnomasini taraflarning kelishuviga koʻra bekor qilish158-moddaMuddatli mehnat shartnomasini uning muddati tugashi munosabati bilan bekor qilish159-moddaMuddatli mehnat shartnomasi muddatidan oldin bekor qilinganda neustoyka toʻlash160-moddaMehnat shartnomasini xodimning tashabbusiga koʻra bekor qilish161-moddaMehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilish162-moddaXodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishga olib kelishi mumkin boʻlgan mehnat majburiyatlarining bir marta qoʻpol ravishda buzilishlari roʻyxatini belgilash163-moddaMehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilishni taqiqlash164-moddaMehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilishni kasaba uyushmasi qoʻmitasi bilan kelishib olish165-moddaMehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga koʻra bekor qilish toʻgʻrisida ogohlantirish166-moddaIsh beruvchining xodimlarni ishdan boʻshatish toʻgʻrisidagi axborotni taqdim etishi167-moddaTexnologiyaning, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishning oʻzgarishiga, ishlar (mahsulot, xizmatlar) hajmining qisqarishiga bogʻliq boʻlgan tashkilot (uning alohida boʻlinmasi), yakka tartibdagi tadbirkor xodimlarining soni (shtati) oʻzgarganligi munosabati bilan mehnat shartnomasi bekor qilinganda ishda qoldirishga doir imtiyozli huquq168-moddaMehnat shartnomasini taraflarning xohish-irodasiga bogʻliq boʻlmagan holatlarga koʻra bekor qilish169-moddaMehnat shartnomasini yangi muddatga saylanmaganlik yoki tanlovdan oʻtmaganlik yoxud saylashda, tanlovda ishtirok etishni rad etganlik munosabati bilan bekor qilish170-moddaMehnat shartnomasini bekor qilishni rasmiylashtirish171-moddaMehnat daftarchasini va mehnat shartnomasini bekor qilish toʻgʻrisidagi buyruqning koʻchirma nusxasini berish172-moddaMehnat shartnomasi bekor qilinganda xodim bilan hisob-kitob qilish173-moddaIshdan boʻshatish nafaqasi174-moddaMehnat shartnomasini qonunga xilof ravishda bekor qilishning huquqiy oqibatlari
14 bob

Dam olish vaqti

4-§

Har yilgi mehnat taʼtili

20 modda
216-moddaHar yilgi mehnat taʼtili tushunchasi va turlari217-moddaHar yilgi asosiy eng kam mehnat taʼtilining davomiyligi218-moddaHar yilgi asosiy uzaytirilgan taʼtil219-moddaHar yilgi qoʻshimcha taʼtillar220-moddaBitta tashkilotda yoki tarmoqda koʻp yillik ish staji uchun beriladigan har yilgi qoʻshimcha mehnat taʼtili221-moddaHar yilgi mehnat taʼtillarining davomiyligini hisoblab chiqarish222-moddaHar yilgi asosiy va qoʻshimcha mehnat taʼtillarini jamlash tartibi223-moddaHar yilgi mehnat taʼtili davomiyligini ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarish hollari224-moddaHar yilgi mehnat taʼtili davomiyligini ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarish tartibi225-moddaIsh yili226-moddaHar yilgi mehnat taʼtilini olish huquqini beradigan ish stajini hisoblab chiqarish227-moddaBirinchi ish yili uchun har yilgi mehnat taʼtilini berish tartibi228-moddaIkkinchi va keyingi ish yillari uchun har yilgi mehnat taʼtilini berish tartibi229-moddaHar yilgi mehnat taʼtilini uzaytirish yoki uni boshqa muddatga koʻchirish230-moddaHar yilgi mehnat taʼtilining bir qismini keyingi ish yiliga koʻchirish231-moddaHar yilgi mehnat taʼtilini qismlarga boʻlish232-moddaXodimni har yilgi mehnat taʼtilidan chaqirib olish233-moddaXodimga har yilgi mehnat taʼtilida boʻlgan vaqti uchun oʻrtacha ish haqi toʻlash234-moddaHar yilgi mehnat taʼtilini pulli kompensatsiya bilan almashtirish235-moddaMehnat shartnomasini bekor qilish chogʻida xodimga har yilgi mehnat taʼtilini berish
15 bob

Mehnatga haq toʻlash

17 bob

Kafolatli toʻlovlar va kompensatsiya toʻlovlari

19 bob

Mehnat shartnomasi taraflarining moddiy javobgarligi

2-§

Ish beruvchining xodimga yetkazilgan ziyon uchun moddiy javobgarligi

18 modda
319-moddaXodimga oʻrni qoplanishi lozim boʻlgan ziyon320-moddaIsh beruvchining xodimni mehnat qilish imkoniyatidan gʻayriqonuniy ravishda mahrum qilganligi natijasida unga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash majburiyati321-moddaIsh beruvchining xodimning hayotiga yoki sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash majburiyati322-moddaXodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi munosabati bilan ish beruvchi tomonidan amalga oshiriladigan toʻlovlar323-moddaXodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi munosabati bilan bir yoʻla beriladigan nafaqa miqdori324-moddaXodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganligi munosabati bilan yoʻqotilgan ish haqining oʻrnini qoplash uchun amalga oshiriladigan oylik toʻlovlar miqdori325-moddaXodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganda qoʻshimcha xarajatlarni kompensatsiya qilish326-moddaXodimning sogʻligʻiga ziyon yetkazilganda mehnat shartnomasi taraflarining aralash javobgarligi327-moddaBoquvchi boʻlgan xodim vafot etganligi munosabati bilan yetkazilgan ziyonning oʻrni ish beruvchi tomonidan qoplanishiga doir huquqqa ega boʻlgan shaxslar doirasi328-moddaBoquvchi vafot etganligi munosabati bilan yetkazilgan ziyonning oʻrnini ish beruvchi tomonidan qoplash muddati329-moddaBoquvchi vafot etganligi munosabati bilan yetkazilgan ziyonning oʻrni ish beruvchi tomonidan qoplangan taqdirda amalga oshiriladigan toʻlovlar330-moddaMehnatda mayib boʻlganlik yoki kasb kasalligi tufayli boquvchi vafot etganligi munosabati bilan bir yoʻla beriladigan nafaqaning miqdori331-moddaBoquvchining yoʻqotilgan ish haqi oʻrnini qoplash uchun amalga oshiriladigan har oylik toʻlovlar miqdori332-moddaBoquvchi vafot etganligi munosabati bilan qoʻshimcha xarajatlarni kompensatsiya qilish333-moddaXodimga ish haqi toʻlashni va unga toʻlanishi lozim boʻlgan boshqa toʻlovlarni kechiktirganlik uchun ish beruvchining moddiy javobgarligi334-moddaXodimning mol-mulkiga yetkazilgan zarar uchun ish beruvchining moddiy javobgarligi335-moddaXodimga yetkazilgan maʼnaviy ziyonni kompensatsiya qilish336-moddaXodimning hayotiga va sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqish tartibi
20 bob

Mehnatni muhofaza qilish

V bo'lim

Xodimlarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish

VI bo'lim

Ayrim toifadagi xodimlar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

25 bob

Ijtimoiy va huquqiy jihatdan kuchli himoya qilinishga muhtoj shaxslarning mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

1-§

Ayollarning va oilaviy vazifalarni bajarish bilan mashgʻul shaxslarning mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

19 modda
392-moddaHomiladorligi yoki farzandlari borligi sababli ishga qabul qilishni rad etishni, ishdan boʻshatishni yoki ish haqini kamaytirishni taqiqlash393-moddaAyollar mehnatini muhofaza qilish boʻyicha qoʻshimcha choralar394-moddaHomilador ayollarni yengilroq ishga yoki noqulay ishlab chiqarish omillari taʼsiridan xoli boʻlgan ishga oʻtkazish395-moddaIkki yoshga toʻlmagan bola parvarishini amalga oshirayotgan ota-onadan birini (vasiyni) boshqa ishga oʻtkazish396-moddaTungi ishlarda, ish vaqtidan tashqari ishlarda, dam olish kunlaridagi hamda ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ishlarda homilador ayollar va bolalari bor shaxslar mehnati qoʻllanilishining hamda ularni xizmat safariga yuborishning oʻziga xos xususiyatlari397-moddaUch yoshga toʻlmagan bolaning ota-onasidan birining (vasiysining) qisqartirilgan ish vaqti davomiyligiga boʻlgan huquqi398-moddaHomilador ayollar va oilaviy vazifalarni bajarish bilan mashgʻul shaxslarga toʻliqsiz ish vaqti belgilash399-moddaQoʻshimcha dam olish kuni400-moddaHomilador ayollarga va oilaviy vazifalarni bajarish bilan mashgʻul shaxslarga yillik mehnat taʼtillarini berish navbatini belgilashdagi imtiyozlar401-moddaOʻn ikki yoshga toʻlmagan bolalarning yoki oʻn olti yoshga toʻlmagan nogironligi boʻlgan bolaning ota-onasidan biriga (ota-ona oʻrnini bosuvchi shaxsga) beriladigan haq toʻlanadigan qoʻshimcha taʼtil402-moddaOʻn ikki yoshga toʻlmagan bolalarning yoki oʻn olti yoshga toʻlmagan nogironligi boʻlgan bolaning ota-onasidan birining (ota-ona oʻrnini bosuvchi shaxsning) ish haqi saqlanmagan holda taʼtil olish huquqi403-moddaHomilador ayollarga antenatal (tugʻruqqacha) parvarishlash uchun qoʻshimcha boʻsh kunlar berilishi404-moddaHomiladorlik va tugʻish taʼtili405-moddaBolani ikki va uch yoshga toʻlguniga qadar parvarishlash taʼtillari406-moddaYangi tugʻilgan bolani farzandlikka olgan yoki unga vasiy qilib belgilangan xodimga beriladigan taʼtillar407-moddaBolani ovqatlantirish uchun beriladigan tanaffuslar408-moddaMehnat shartnomasini bekor qilish chogʻida homilador ayollar uchun kafolatlar409-moddaUch yoshgacha boʻlgan bolasi bor xodim bilan mehnat shartnomasini bekor qilishdagi kafolatlar410-moddaOilaviy vazifalarni bajarish bilan mashgʻul shaxslardan biriga kafolatlar berish sharti
26 bob

Xodimning ish beruvchi bilan mehnatga oid aloqasi xususiyatiga va oʻz mehnat faoliyatini amalga oshirish joyiga bogʻliq holda mehnatni huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

27 bob

Xodimning mehnat sharoitlari bilan bogʻliq boʻlgan mehnatni huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

12 modda
28 bob

Xodim mehnatining xususiyati bilan bogʻliq boʻlgan mehnatni huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

29 bob

Mikrofirmalarda va ish beruvchi boʻlgan jismoniy shaxslarda ishlovchi shaxslar mehnatini huquqiy jihatdan tartibga solishning oʻziga xos xususiyatlari

VII bo'lim

Xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilish. Mehnat nizolarini koʻrib chiqish

33 bob

Mehnat toʻgʻrisidagi qonunchilikka, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga hamda mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya etilishi ustidan nazorat va tekshiruv

34 bob

Mehnat nizolarini koʻrib chiqish

6-§

Jamoaviy mehnat nizolarini hal etish (tartibga solish)

24 modda
570-moddaAsosiy tushunchalar571-moddaXodimlarning va ular vakillarining talablar qoʻyishi572-moddaXodimlarning va ular vakillarining talablarini koʻrib chiqish573-moddaYarashtiruv-vositachilik tartib-taomillari574-moddaJamoaviy mehnat nizosini yarashtirish komissiyasi tomonidan hal etish (tartibga solish)575-moddaJamoaviy mehnat nizosini mediator ishtirokida hal etish (tartibga solish)576-moddaJamoaviy mehnat nizosini mehnat arbitrajida hal etish (tartibga solish)577-moddaJamoaviy mehnat nizolarini tartibga solish boʻyicha davlat organlari578-moddaJamoaviy mehnat nizosini hal etishda (tartibga solishda) ishtirok etuvchi shaxslar uchun kafolatlar579-moddaYarashtiruv tartib-taomillarida ishtirok etishdan boʻyin tovlash580-moddaJamoaviy mehnat nizosini hal etish (tartibga solish) jarayonida mehnat nizosining taraflari erishgan kelishuvlar va ularning bajarilishi ustidan nazorat581-moddaIsh tashlash huquqi582-moddaIsh tashlashni eʼlon qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilish583-moddaIsh tashlashni eʼlon qilish toʻgʻrisidagi qaror haqida xabardor qilish584-moddaIsh tashlashga rahbarlik qilish585-moddaXodimlarga ish tashlash munosabati bilan beriladigan kafolatlar586-moddaIsh tashlashning borishi587-moddaEʼlon qilingan ish tashlashning boshlash vaqtini kechiktirish yoki ish tashlashni toʻxtatib turish588-moddaIsh tashlashni qayta tiklash589-moddaIsh tashlashga oid cheklovlar590-moddaNoqonuniy ish tashlash591-moddaIsh tashlashni tugatish592-moddaIsh tashlash toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik593-moddaDaʼvo xususiyatiga ega jamoaviy mehnat nizolarini sudda koʻrib chiqish