Yangilangan: 23.10.2026
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING YER KODEKSI
14 bob
110 modda
1 bob
Umumiy qoidalar
7 modda1-moddaYer toʻgʻrisidagi qonunchilikning asosiy vazifalari2-moddaYer toʻgʻrisidagi qonunchilikning asosiy prinsiplari3-moddaYer toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari4-moddaOʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining yer munosabatlarini tartibga solish sohasidagi vakolatlari5-moddaViloyatlar, Toshkent shahar davlat hokimiyati organlarining yer munosabatlarini tartibga solish sohasidagi vakolatlari6-moddaTumanlar davlat hokimiyati organlarining yer munosabatlarini tartibga solish sohasidagi vakolatlari7-moddaShaharlar davlat hokimiyati organlarining yer munosabatlarini tartibga solish sohasidagi vakolatlari
2 bob
Yer fondi
10 modda8-moddaYer fondi toifalari9-moddaYerlarni toifalarga boʻlish va bir toifadan boshqasiga oʻtkazish10-moddaYer uchastkasi10-1-moddaYer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlari10-2-moddaYer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turi10-3-moddaYer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi10-4-moddaYer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning yordamchi turi10-5-moddaYer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlarini oʻzgartirish tartibi10-6-moddaYer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma olish tartibi10-7-moddaRuxsat etilgan foydalanishning belgilangan asosiy turidan qatʼi nazar yer uchastkalaridan foydalanish
3 bob
Yer tuzish
5 modda4 bob
Yerga boʻlgan mulkchilik, yuridik va jismoniy shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlari
33 modda16-moddaOʻzbekiston Respublikasida yerga boʻlgan mulkchilik17-moddaYuridik va jismoniy shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlari18-moddaYuridik va jismoniy shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan mulk huquqining vujudga kelishi20-moddaYer uchastkalaridan doimiy foydalanish huquqi21-moddaBirgalikda egalik qilinadigan yoki foydalaniladigan yer uchastkalari22-moddaYer uchastkasiga boʻlgan huquqning boshqa shaxsga oʻtishi23-moddaYer uchastkalari berish (realizatsiya qilish)24-moddaYer uchastkasi ijarasi24-1-moddaDoimiy foydalanish huquqi asosida berilgan yer uchastkalarining ijarasi24-2-moddaQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni ikkilamchi ijaraga berish24-3-moddaYer uchastkasini unga boʻlgan meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish, ijara yoki mulk huquqini saqlab qolgan holda vaqtincha foydalanishga berish24-4-moddaYer uchastkasini ijaraga olish shartnomasini yangi muddatga uzaytirish24-5-moddaQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkasiga nisbatan huquqlar va majburiyatlarni boshqa shaxsga oʻtkazish (qayta ijaraga berish)25-moddaYer uchastkalaridan qidiruv ishlari uchun foydalanish26-moddaYer uchastkalaridan imorat qurish uchun foydalanish27-moddaOʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga yakka tartibda uy-joy qurish va uy-joyni obodonlashtirish uchun yer uchastkalarini realizatsiya qilish28-moddaYer uchun haq toʻlash29-moddaYer uchastkasini saqlash vazifasi30-moddaOʻzganing yer uchastkasidan cheklangan tarzda foydalanish huquqi (servitut)30-1-moddaServitut toʻgʻrisidagi shartnoma30-2-moddaServitut ishtirokchilarining huquq va majburiyatlari30-3-moddaYer uchastkasiga boʻlgan huquq boshqa shaxsga oʻtkazilganda servitutning saqlanishi30-4-moddaServitutni bekor qilish30-5-moddaJamoat ehtiyojlari uchun oʻzganing yer uchastkasidan cheklangan tarzda foydalanish huquqi (ommaviy servitut)30-6-moddaServitut uchun haq toʻlash31-moddaYer uchastkasiga boʻlgan huquqning vujudga kelishi32-moddaYer uchastkasining plani. Yer uchastkasining chegaralarini joyning oʻzida belgilash33-moddaYer uchastkasiga boʻlgan huquqni tasdiqlovchi hujjatlar35-moddaYer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatiga olish36-moddaYer uchastkalariga boʻlgan huquqlarning bekor qilinishi37-moddaYer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qoʻyish37-1-moddaYer uchastkasini jamoat ehtiyojlari uchun qayta sotib olish38-moddaYer toʻgʻrisidagi qonunchilik buzilganda yer uchastkasini olib qoʻyish
5 bob
Yer egasi, yerdan foydalanuvchi, ijarachi va yer uchastkasi mulkdorining huquq va majburiyatlari
4 modda39-moddaYer egasi, yerdan foydalanuvchi, ijarachi va yer uchastkasi mulkdorining huquqlari40-moddaYer egasi, yerdan foydalanuvchi, ijarachi va yer uchastkasi mulkdorining majburiyatlari41-moddaYer uchastkalariga boʻlgan huquqlarning kafolatlari42-moddaYer egalari, yerdan foydalanuvchilar, yer uchastkalari ijarachilari va mulkdorlari huquqlarining cheklanishi
6 bob
Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar
16 modda43-moddaQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarning tarkibi44-moddaSugʻoriladigan yerlar44-1-moddaSugʻoriladigan yerlarni yer fondining boshqa toifasiga yoki sugʻorilmaydigan yerlarga oʻtkazish45-moddaAlohida qimmatga ega boʻlgan unumdor sugʻoriladigan yerlar45-1-moddaBoʻsh turgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalari46-moddaQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni berish46-1-moddaBoʻsh turgan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer uchastkalarining ajratiladigan oʻlchamlari48-moddaQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlardan foydalanish sohasida yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilarning majburiyatlari49-moddaQishloq xoʻjaligi kooperativlariga, boshqa qishloq xoʻjaligi korxonalari, muassasalari va tashkilotlariga yer uchastkalari berish49-1-moddaTajriba-ishlab chiqarish, oʻquv, oʻquv-tajriba va oʻquv-ishlab chiqarish xoʻjaliklariga hamda boshqa davlat ilmiy-tadqiqot va taʼlim muassasalariga yer uchastkalarini berish51-moddaYer uchastkalarini xoʻjalik ichida taqsimlash. Oila (jamoa) pudrati52-moddaXoʻjaliklararo korxonalar va tashkilotlarga yer berish53-moddaFermer xoʻjaligini yuritish uchun yer uchastkalari berish55-moddaDehqon xoʻjaligini yuritish, shuningdek yakka tartibdagi bogʻdorchilik, polizchilik va chorvachilik uchun fuqarolarga yer uchastkalarini berish56-moddaJamoa bogʻdorchiligi, uzumchiligi va polizchiligini yuritish uchun fuqarolarga berilgan yer uchastkalari58-moddaQishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlarni qishloq xoʻjaligi va boshqa yoʻnalishdagi korxonalar, muassasalar hamda tashkilotlarga berish
7 bob
Aholi punktlarining (shaharlar, posyolkalar va qishloq aholi punktlarining) yerlari
10 modda59-moddaShaharlar va posyolkalar yerlarining tarkibi60-moddaAholi punktlarining chegarasi. Shahar atrofi zonalari61-moddaShaharlar va posyolkalarda yer uchastkalarini berish (realizatsiya qilish), olib qoʻyish va qayta sotib olish tartibi62-moddaShahar va posyolka qurilishi yerlari63-moddaKoʻp kvartirali uylar atrofidagi yer uchastkalari64-moddaAholi punktlarining umumiy foydalanishdagi yerlari65-moddaShaharlar va posyolkalardagi qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan va boshqa yerlar66-moddaShaharlardagi daraxtzorlar egallagan yerlar67-moddaShaharlar va posyolkalardagi sanoat, transport, aloqa, mudofaa hamda boshqa maqsadlarga moʻljallangan yerlar68-moddaQishloq aholi punktlarining yerlari
8 bob
Sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga moʻljallangan yerlar
2 modda9 bob
Tabiatni muhofaza qilish, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya maqsadlariga moʻljallangan yerlar va tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar
5 modda71-moddaTabiatni muhofaza qilish, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya maqsadlariga moʻljallangan yerlar va tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar tarkibi72-moddaTabiatni muhofaza qilish maqsadlariga moʻljallangan yerlar73-moddaSogʻlomlashtirish maqsadlariga moʻljallangan yerlar74-moddaRekreatsiya maqsadlariga moʻljallangan yerlar75-moddaTarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar
10 bob
Oʻrmon fondi, suv fondi yerlari va zaxira yerlar
3 modda11 bob
Yerlarni muhofaza qilish
4 modda79-moddaYerlarni muhofaza qilishning mazmuni va tartibi80-moddaObyektlar, imoratlar va inshootlarni joylashtirish, loyihalash, qurish va ulardan foydalanishga oid ekologik talablar81-moddaKimyoviy yoki radioaktiv moddalar bilan ifloslangan yerlardan foydalanish82-moddaYerlardan oqilona foydalanishni va ularni muhofaza qilishni iqtisodiy ragʻbatlantirish
12 bob
Yer uchastkalarini ajratish, ulardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish ustidan nazorat
5 moddaYer uchastkalarini ajratish, ulardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish ustidan nazorat83-moddaYer uchastkalarini ajratish, ulardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish ustidan nazoratni amalga oshirishning asosiy vazifalari83-1-moddaYer uchastkalarini ajratish, ulardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish ustidan davlat nazorati84-moddaYer uchastkalarini ajratish, ulardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish ustidan jamoatchilik nazorati85-moddaYerlardan foydalanish hamda ularni muhofaza qilish ustidan davlat nazoratini amalga oshirish tartibi
13 bob
Yer egalari, yerdan foydalanuvchilar, yer uchastkalari ijarachilariga va mulkdorlariga yetkazilgan zarar hamda qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarining oʻrnini qoplash
3 modda86-moddaYer egalari, yerdan foydalanuvchilar, yer uchastkalari ijarachilariga va mulkdorlariga yetkazilgan zarar oʻrnini qoplash87-moddaQishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarining oʻrnini qoplash88-moddaQishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi ishlab chiqarishi nobudgarchiliklarining oʻrnini qoplash tartibida tushadigan mablagʻlardan foydalanish
14 bob
Yer xususidagi nizolarni hal etish hamda yer toʻfrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik
5 moddaYer xususidagi nizolarni hal etish hamda yer toʻfrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik89-moddaYer xususidagi nizolarni hal etish90-moddaYer toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik91-moddaOʻzboshimchalik bilan egallab olingan yerlarni qaytarish91-1-moddaYer uchastkalarini oʻzboshimchalik bilan egallab olish oqibatlari